Bir cisme bakarken gözlerin birbiriyle uyumlu olarak hareket edememesi ile karakterize olan şaşılık çocuk yaşlarda fark edilen ve çoğunlukla doğuştan gelen bir göz hastalığıdır. Gözü tutan göz kaslarının fonksiyonlarındaki anomaliler sonucu gözlerin tekinde ya da her ikisinde birden şaşılık oluşumu (göz kayması) gözlenebilir.

Sürekli ya da geçici olarak ortaya çıkabilen şaşılık; birden çok nedenden ötürü oluşabilir. Şaşılık tedavisinde son gelişmeler ışığında şaşılık tedavisi başarı oranı yükselmiştir. Şaşılık belirtileri gözlemleyen kişilerin zaman kaybetmeden şaşılık muayenesi olmaları tedavinin başarısını arttırmak adına önemlidir.

Şaşılık Nedir?

İki gözün düzgün bir şekilde hizalanmasını ve bir takım olarak birlikte uyum içerisinde hareket etmesini engelleyen göz hastalığına “şaşılık” denir. “Strabizm” olarak da adlandırılan şaşılık hastalığı olan kişiler bir cisme odaklarında sorun yaşanan gözleri içe, dışa, aşağı ya da yukarı doğru hareket eder. Bu farklılığın temel nedeni göz kaslarının farklı bölgelerde konumlanmasından ötürü birden çok şaşılık çeşitleri oluşmasıdır.

Doğuştan olabileceği gibi sonradan da meydana gelebilen şaşılık yalnızca estetik problemlere yol açmaz; göz tembelliğine neden olarak kısmi görme kayıplarına yol açabilir.

Göz sulanması, çift görme, bulanık görme, gözlerdeki paralelliğin azalması ve baş ağrısı gibi şaşılık belirtileri dikkate alınmalı ve zaman kaybetmeden uzman doktorlara gidilmelidir. Şaşılık şüphesi taşınan durumlarda şaşılık testi yapılarak hastalığın teşhisi kolaylıkla netleştirilebilir.

Şaşılık Belirtileri

Şaşılığın en sık rastlanan belirtileri gözler arasındaki koordineli hareketliliğin kaybolması, gözlerin farklı yönlere bakması ve tek bir obje üzerinde her ikisinin birden odaklanamamasıdır. Şaşılık belirtileri belli dönemlerde ya da sürekli olarak gözlemlenebilir.

En sık görülen şaşılık belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Gözlerde sulanma meydana gelmesi
  • Göz ağrısı
  • Görmede bulanıklaşma
  • Üç boyutlu görme yetisinde azalma
  • Bakışlarda anomali
  • Çenede kalkma
  • Çift görme
  • Başı eğik tutma ihtiyacı
  • Baş ağrısı
  • Gün ışığına karşı hassasiyet

Şaşılık Neden Olur?

Şaşılığın temel nedeni göz kaslarının fazla güçlü ya da fazla zayıf olmasıdır. Bu açıdan yaklaşıldığında şaşılık nedenlerinin göz kaslarının fonksiyonlarında bozulmaya yol açan unsurlar olduğu sonucuna varılabilir.

Göz kasları ve beyin arasındaki sinyal kopuklukları neticesinde oluşan şaşılık doğuştan olabildiği gibi sonradan da meydana gelebilir.

Şaşılık nedenleri arasında en sık görüleni genetik yatkınlıktır. Yapılan araştırmalar sonucunda aile fertlerinde şaşılık olan çocukların %30’unda şaşılık hastalığının görüldüğü ortaya çıkarılmıştır. Şaşılığa yol açan diğer unsurlar arasında;

  • Serebral palsi hastalığı
  • Down sendromu
  • Beyinde su toplanması (hidrosefali)
  • Beyin tümörleri
  • Tedavi edilmeyen miyopati
  • Felç
  • Göz kaslarına, göz hareketlerini kontrol eden sinirlere ve beynin gözü kontrol eden bölgesine zarar veren kafa travmaları
  • Nörolojik problemler
  • Tiroit salınımının fazla olması gibi faktörler yer alır.

Şaşılık genellikle yaşamın ilk altı yılında ortaya çıkar. Bebekler 6 aylık olduklarında gözlerini odaklama ile ilgili problemlerinin ortadan kalkması gerekir. Çocuk bu süreçte gözlerini odaklayamazsa zaman kaybetmeden göz muayenesine gitmesi gerekir.

Her ne kadar şaşılık çocukluk dönemine özgü bir göz hastalığı olarak düşünülse de yetişkinler de şaşılık problemi yaşamaya başlayabilirler. Aniden görülen şaşılığa çift görme gibi semptomlar da eşlik edebilir.

Şaşılık Tedavisi

Şaşılık belirtileri yaşayan kişiler “şaşılık nasıl geçer?” sorusuna odaklanırlar. Öncelikle bu belirtileri yaşayan kişilerin tam göz muayenesinden geçmeleri gerekir.

Hastanın sağlık geçmişi detaylı bir şekilde öğrenilir, görme keskinliği testi yapılır, gözlerin ışığa verdiği tepkiler incelenir, odaklanma testi ile gözlerin performansı ile ilgili bilgi edinilir ve son olarak göz sağlığı ile ilgili önemli doneler sunan kapsamlı muayeneler yapılır.

Şaşılık teşhisi konulduktan sonra şaşılık tedavisi yöntemleri arasından hastanın ihtiyaçlarına en uygun olanı belirlenir.

  • Gözlük ya da kontakt lenslerin kullanılması önerilebilir.
  • Göze giren ışığı bükme ve gözün dönme miktarını azaltmaya yardımcı olan özel lensler kullanılabilir.
  • Bazı hastalara göz egzersizleri verilebilir.
  • Zayıflayan göz kaslarını güçlendirmek amacıyla ilaç kullanılabilir.
  • Göz kaslarının uzunluğunu ve pozisyonunu değiştirip kas fonksiyonlarını iyileştirmek adına cerrahi müdahalede bulunulabilir.

Şaşılık yaygın görülen bir göz hastalığı olmakla birlikte tedavisi aksatılmaması gereken hastalıklar arasında yer alır.

Özellikle çocukluk dönemindeki şaşılıkların zaman içerisinde düzeleceği algısı yaygın olduğu için tedavi seçenekleri değerlendirilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olunması ve “şaşılığa ne iyi gelir?” sorusunun yanıtının uzmanlarda aranması gerekir.

Şaşılık tedavi edilmediği takdirde;

  • Göz tembelliği,
  • Görüş bulanıklığı ve sonucunda verimlilik azalması,
  • Göz yorgunluğu,
  • Baş ağrısı,
  • Çift görme,
  • Üç boyutlu görme yetisinde ciddi azalma ve
  • Özgüven eksikliği gibi olumsuz yan etkiler ortaya çıkabilir.

Tüm bu yan etkilerden daha ciddi olarak; şaşılık beyin tümörlerinden kaynaklanıyorsa altında yatan hastalığın tedavisinde geç kalınabilir.

Zamanında yapılan şaşılık tedavisinin başarılı olma olasılığı çok yüksektir. Ancak her şaşılık tedavisi mutlak başarı sağlayamayabilir. Şaşılık tedavisinin temel amacı şaşılığa kesin çözüm bulmak ve kişinin hayat konforunu da görme yetisini de korumaktır.

Bir sonraki yazımız sarı nokta hastalığı

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here