Halk arasında kan kanseri olarak da bilinen lösemi, kan yapıcı dokuları etkileyen ve özellikle kandaki akyuvarların normalin üzerinde artmasına neden olan bir kanser türüdür. Öncelikle vücudun kan üretim sistemi olan kemik iliğini, sonrasında da lenfatik sistemi etkileyen bir hastalıktır.

LÖSEMİ NEDENİ VE BELİRTİLERİ

Kemik iliğinin anormal hücrelerle dolması ve bu hücrelerin kan, daha sonra da bu yolla dokulara yayılması sonucu belirti veren kötü huylu bir hastalık olan löseminin; kemik iliğinde bulunan kan yapıcı hücrelerin gelişimini tamamlamayarak anormal hücrelerin ortaya çıkması sonucu gelişir.

Nedenleri tam olarak bilinmese de yüksek doz radyasyon, kimyasal bir ajan olan ve bir çok endüstri kolunda kullanılan benzen gibi kimyasal maddelere uzun süreli maruz kalma, kanser tedavisinde kullanılan bazı kemoteropi ilaçları, kromozom bozuklukları ve virüsler gibi etkenlerin löseminin gelişimine neden olabileceği düşünülmektedir. Löseminin, akut (aniden başlayan) ve kronik (yavaş seyirli) olmak üzere iki çeşidi vardır.

Akut lösemiler

Blast adı verilen olgunlaşmamış ilkel hücrelerden kaynaklanan ve hızlı ilerleme gösteren bir hastalıktır. Kan kanserleri içerisinde akut löseminin görülme oranı yüzde 15-20 civarındadır. Akut lösemili, çocuklarda daha sık görülen, kalıtsal ve bulaşıcı olmayan bir kanser tipidir. Akut lösemi de kendi içinde Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) ve Akut Miyeloblastik Lösemi (AML) olarak ikiye ayrılır. ALL, lenfoblast adı verilen olgunlaşmamış kan hücrelerinin kontrolsüz ve aşırı çoğalması ile karakterize bir lösemi çeşididir. AML ise myeloblast adı verilen ve normal kan hücrelerine dönüşmesi gereken hücrelerin çoğalma bozukluğu olarak ortaya çıkması sonucu meydana gelen lösemi türüdür.

Akut lösemi, sıklıkla ani başlayan halsizlik, çabuk yorulma, solukluk, kilo kaybı, yüksek ateş, ciltte morluk, toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı yaygın döküntüler, ağız içinde inatçı enfeksiyonlar, yutma zorluğu ve kanama gibi belirtilerle kendini gösterir. Kronik lösemiler, akut lösemiye göre daha yavaş ilerleyen lösemi türleridir. Olgun hücrelerin yapması gereken görevleri yerine getirememesi ve anormal çoğalmasıyla ortaya çıkar. Kronik löseminin, Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) ve Kronik Myeloid Lösemi (KML) olmak üzere iki alt grubu bulunmaktadır.

KLL, vücudumuzun savunma hücreleri akyuvarların bir alt tipi olan lenfositlerden kaynaklanan kan ve kemik iliği kanseri türüdür. Lenfosit adı verilen tek bir hücre kanser hücresine dönüşür, zamanla çoğalarak kemik iliğinde ve lenf düğümlerinde normal lenfositlerin yerini alırlar. Bu hücreler normal lenfositlerin aksine enfeksiyonla mücadele etme yeteneğini kaybetmiştir. Daha çok 50’li yaşlardan sonra görülür ve tüm lösemilerin yüzde 30’unu oluşturur. Kanın bir elemanı olan lökositler granülosit, lenfosit ve monosit denilen hücrelerden oluşur.

KML ise granülositlerin kanseridir ve bu hastalıkta granülositlerin sayısı artar. Granülositlerin yanı sıra trombosit denilen kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücreler de kanda artabilir. KML her yaşta görülse de en sık 40-50 yaşları arasında ortaya çıkar. Çocuklarda nadir rastlanır. Akut myeloid lösemiden farkı AML’de granülositik serinin genç hücreleri çoğalırken, KML’de daha olgun hücreler çoğalır.

Kronik lösemi hastalarında normal alyuvarların yapımındaki azalma ile kansızlık, enfeksiyona yatkınlık, ateş, halsizlik, kemik ve eklemlerde ağrılar, diş eti kanamaları, cilt altı kanaması, güçlükle durdurulan kanamalar, kilo kaybı, terleme, ve lenf bezlerinde şişlik gibi belirtiler görülür.

LÖSEMİ TEŞHİS VE TEDAVİSİ

Lösemi teşhisi, hastanın şikayetlerinden ve muayene bulgularından şüphelenilmesi halinde yapılan kan testleri ile konulabilir. Yapılan basit bir kan sayımı ve kandaki hücrelerin mikroskop altında incelenmesi de teşhis için yeterli olabilir. Ancak hastalığın kesin teşhisi, kemik iliği biyopsisi ile konulur.

Lösemi tedavisi hastalığın tiplerine ve safhalarına göre değişiklik gösterse de, radyoterapi, kemoterapi, bağışıklık sistemini güçlendirme ve kemik iliği ile kök hücre nakli başlıca tedavi yöntemleridir.

Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı, Hematoloji, Hematolojik Onkoloji, Çocuk Hematoloji, Çocuk Hematolojik Onkoloji, Radyasyon Onkolojisi

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here