Katarakt nedir

Göz bebeğinin arka kısmında yer alan ve gelen ışığı toplayıp retina tabakasına iletmekle görevli şeffaf merceğin saydamlığını yitirmesi olarak tanımlanabilen katarakt; genellikle ilerleyen yaşla birlikte ortaya çıkan bir göz hastalığıdır.

Görmede bulanıklaşmaya neden olan ve kişinin hayat kalitesini azaltan bu hastalık sonradan olabileceği gibi doğuştan da meydana gelebilir. Katarakt belirtileri zaman içerisinde yavaş yavaş ilerler; katarakt tedavisi yapılmadığı takdirde kişi görme yetisini büyük bir ölçüde yitirebilir.

Görüşünde farklılık olduğunu gözlemleyen kişilerin uzman doktorlara gitmesi ve günümüz teknolojileri ile oldukça kolay tamamlanan katarakt tedavisine başvurmaları gerekir.

Katarakt Nedir?

Doğal göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi sonucunda görme kalitesinin azalması ile karakterize olan katarakt; doğuştan ya da ilerleyen yaşa bağlı olarak ortaya çıkabilen bir göz rahatsızlığıdır.

Su ve proteinden oluşan göz merceği zaman içerisinde yapısal değişime uğrar. Lensin içerisindeki proteinlerin azalması ya da değişmesi merceğin saydamlığının kaybolmasına yol açar. Lensin matlaşması lensten retinaya iletilmesi gereken ışık miktarını azalttığı için katarakt sorunu yaşayan kişilerin görmesi bulanıklaşır.

Katarakt genellikle yaşlı kişilerde ortaya çıksa da bu hastalığın oluşumuna yok açan farklı faktörler olduğu bilinmektedir. Geçirilen hastalıklar, medikal ilaç kullanımı, göze alınan darbeler, genetik yatkınlık ve anne karnında maruz kalınan enfeksiyonlar katarakt oluşumuna neden olabilir.

Katarakt Çeşitleri Nelerdir?

Kataraktın pek çok türleri vardır. Bunlara sırasıyla aşağıda yer verilmiştir.

Nükleer Katarakt

Yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan nükleer katarakt en sık görülen katarakt çeşididir ve “yaşlılığa bağlı katarakt” olarak da bilinir. Göz merceğinin merkezinde yer alan “nükleus” zaman içerisinde sertleşir ve şeffaflığını kaybeder. Göz merceğinin merkezinde başlayan opaklaşma zaman içerisinde merkezden dışa doğru yayılma gösterir.

Kortikal Katarakt

Nükleer katarakttan farklı olarak merceğin dışında başlayan opaklaşma zaman içerisinde merceğin merkezine doğru genişler. Işığa bakarken zorlanma gibi belirtilerle ortaya çıkan kortikal katarakt kişilerde derinlik algısına zarar verir.

Özellikle diyabet hastalarında görülme sıklığı oldukça fazladır. Kortikal katarakt hastalığı olan kişiler yürürken derinlik algılarının zayıflamasına bağlı olarak denge kayıpları yaşayabilirler.

Posterior Subkapsüler Katarakt

Bu katarakt türünde opaklaşma merceğin ön kısmında değil, arka kısmında görülür. Yakın görüşü de etkileyen posterior subkapsüler katarakt türü kullanılan ilaçlara ve geçirilen hastalıklara bağlı olarak gelişir.

Doğuştan (Konjenital) Katarakt

Genetik yatkınlık ya da hamilelik döneminde geçirilen hastalıklar nedeniyle oluşan konjenital katarakt çeşidi kısa zamanda tedavi edilmelidir. Beynin gözden gelen sinyalleri anlamlandırmayı öğrenebilmesi ve kalıcı görme kusurlarının engellenmesi adına doğumsal kataraktın tedavisi ihmal edilmemelidir.

İkincil Katarakt

Daha önce katarakt ameliyatı olan kişilerde, göz merceğinin farklı nedenlerle yeniden bulutlanması sonucu oluşan katarakt ikincil katarakt olarak adlandırılır.

Travmatik Katarakt

Göz yaralanmalarına bağlı olarak oluşan katarakt türüdür. Göz yaralanmaları sırasında retina, kornea ve göz merceği zarar görebilir.

Radyasyon Katarakt

Düzenli olarak radyasyona maruz kalan kişilerde oluşan katarakt türüdür. Genellikle kendisini kortikal ve subkapsüler katarakt olarak belli eder. Kanser tedavisi sırasında radyo terapi gören hastalar bu tedavinin yan etkisi olarak radyasyona bağlı katarakt problemi ile karşılaşabilirler.

Katarakt Belirtileri Nelerdir?

Katarakt belirtileri katarakt çeşitleri doğrultusunda farklılık gösterebilir. Kataraktın en sık görülen belirtisi göz merceğinin bulanıklaşması nedeniyle görüşün netliğini kaybetmesidir. Ancak katarakt başka belirtilerle de etkisini yoğunlaştırabilir.

Katarakt belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Derinlik algısında azalma
  • Görüşte bulanıklaşma, sürekli buzlu cam arkasından bakıyor hissi
  • Yakını görmede sorunların başlaması
  • Gece görme yetisinin azalması
  • Işıklara karşı hassasiyet
  • Gözlük veya lens numaralarında hızlı değişimlerin yaşanması
  • Çift görme
  • Renklerde soluklaşma
  • Işıkların çevresinde halkaların görülmesi
  • Parlak objelere bakarken rahatsızlık duyulması

Katarakt Neden Olur?

Göz merceği tıpkı bir kamera lensi gibi görev yapar ve görüşün netleşmesi için gelen ışığı retinada odaklar. Görevini yapmaya devam etmesi için içeriğindeki su ve protein oranının korunması gerekir. Göz merceğindeki protein azalırsa ya da farklılaşırsa göz merceği bulanıklaşıp saydamlığını yitirmeye başlar.

Özellikle yaşın ilerlemesine bağlı olarak oluşan katarakt etkilerini çoğunlukla yavaş yavaş hissettiren bir göz hastalığıdır. Kesin sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda katarakt oluşumuna yol açan farklı risk faktörlerinin olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Katarakt nedenleri veya katarakt oluşumuna yol açan risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Yaşın ilerlemesi
  • Güneşten gelen ultraviyole ışınlara uzun süreli maruz kalınması
  • Diyabet hastalığı
  • Yüksek tansiyon
  • Obezite
  • Sigara kullanımı
  • Kortikosteroit içeren ilaçların kullanımı
  • Kolesterol düşürücü ilaçların kullanımı
  • Gözde meydana gelen enflamasyonlar ve göz yaralanmaları
  • Genetik yatkınlık
  • Daha önce göz ameliyatı geçirilmesi
  • Hormon replasman tedavisi
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Hamilelik döneminde annenin geçirdiği hastalıklar
  • Radyasyona uzun süre maruz kalınması

Katarakt tek gözde ya da her iki gözde birden gözlenebilir. Yayılan bir hastalık çeşidi değildir, belirtileri zaman içerisinde şiddetlenebileceği gibi ani bir ivmeyle de artış gösterebilir. Katarakt tedavisi günümüzde oldukça ilerlemiştir ve katarakt ameliyatı çok yüksek başarıların alındığı operasyon türleri arasında yer almaktadır.

Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Göz Hastalıkları ve Sağlığı

Aşağıdaki makaleleri de okumanızı öneririz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here