kalp krizi

Kalp kaslarını besleyen damarların kan pıhtısı nedeniyle tıkanması ve kalbin bir kısmına kan ulaşamaması sonucu; bölgedeki hücrelerin ölmesi olarak tanımlanabilen kalp krizi ölümle sonuçlanabilen ciddi bir sağlık sorunudur

Kalp Krizi Nedir?

Kalbi besleyen kan damarlarındaki tıkanıklıklar sonucu kalp kaslarının beslenememesi ve beslenemeyen kalp bölgesindeki hücrelerin ölmesi olarak açıklanabilen kalp krizi farklı belirtilerle kendini gösteren ciddi bir sağlık sorunu olan Kalp krizi damar sağlığındaki bozulmalar neticesinde oluştuğu için; damar sağlığını etkileyen tüm hastalıklar kalp krizine neden olabilir.

Kalp krizinin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Kişinin genel sağlık durumu ve hatta cinsiyeti kalp krizinin belirtilerinde farklılıklara yol açabilir.

Mide bulantısı, sindirim güçlüğü ve omuz ağrısı kadınlarda kalp krizinin belirtileri olabilirken; erkeklerde kalp krizi belirtileri göğüs ve sırtta ağrı, halsizlik, soğuk terleme şikayetleri ile ortaya çıkar. Kalp krizi belirtileri yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden acil tıbbi destek almaları ve uzman doktorlara başvurmaları gerekir.

Kalp krizi teşhisi yapıldıktan kısa bir süre sonra kalp krizi tedavisi başlatılırsa; damar tıkanıklığına bağlı olarak kalp kaslarında meydana gelen hasarların kontrol edilmesi mümkün olur. Tedaviye geç kalınması, ölümle sonuçlanabilen durumlara yol açabilir.

Kalp krizi başlı başına bir hastalık olmaktan ziyade; metabolizmadaki diğer sorunların bir göstergesi ve sonucu olarak kabul edilir. Göğüs bölgesinde ağrı en sık görülen kalp krizinin belirtileri arasında yer alır. Kalp krizinin belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ve bu belirtilerin fark edilmesi halinde acil tıbbi destek alınması gereklidir.

Herhangi bir yaşta meydana gelebilen kalp krizinin görülme riski; şeker hastalarında, fazla kilolu olanlarda, yüksek tansiyon sorunu yaşayanlarda, sigara içenlerde, kolesterol oranı yüksek olanlarda, ailesinde kalp rahatsızlıkları bulunanlarda ve yoğun stres altında kalanlarda artış gösterir.

Kalp Krizi Nedir?

Kalp kaslarının sağlıklı çalışması için düzenli olarak oksijen alması gerekir. Kan yoluyla taşınan oksijen sayesinde kalp kasları beslenir ve kan pompalamaya sorunsuz bir şekilde devam eder.

Kalp damarlarının daralması ya da kireçlenmesi, plak oluşumunun ilerlemesi ya da kan pıhtısı oluşması sonucu kalbi besleyen kan damarlarında tıkanıklık meydana gelmesi ile; kanın kalbin bir kısmına erişememesi ve bu bölgedeki hücrelerin ölmesi “kalp krizi” olarak adlandırılır.

Kalp krizi ölümcül olabileceği için kalp krizi belirtileri yakından takip edilmeli ve kalp krizi tedavisi aksatılmamalıdır. Kalp krizinin belirtileri aniden görülebileceği gibi kalp krizi sonrasında da etkisini belli edebilir.

Kalp krizi sırasında oluşan damar tıkanıklığının olumsuz etkisinin mümkün olduğunca minimize edilmesi için tıkanan damarın en kısa sürede açılması gerekir.

Kalp krizi geçiren kişilere ilk iki saat içerisinde yapılan müdahalelerin sonuçlarının başarılı olduğu bilinmektedir. Müdahalede geç kalınması, hayatta kalma şansını azaltır.

Kalp Krizi Belirtileri

“Kalp krizi belirtileri nelerdir?” sorusuna verilebilecek tek bir yanıt yoktur. Kadınlarda kalp krizi belirtileri ve erkeklerde kalp krizi belirtileri arasında dahi ayrımlar oluşabilir. Bazı belirtiler acil tıbbi destek çağrılmasını gerektirebilir. En sık görülen kalp krizi belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Göğüste, kolda, boyun ve sırra ağrı, hassasiyet, uyuşma hissi
  • Öksürme, mide bulantısı ve kusma,
  • Aşırı halsizlik ve sersemlik,
  • Nefes almakta zorlanma,
  • Yüzde renk değişimi, soluklaşma,
  • Genel anlamda “kötü” hissetme,
  • Soğuk soğuk terleme ve
  • Kalp ritimlerinde düzensizlik

Obezite, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, ilerleyen yaş, hareketsiz ve stresli yaşam gibi damar sağlığını etkileyen faktörler kalp krizi nedenleri arasında yer alır. Kalp krizi geçiren kişiler farklı belirtiler hissedebilirler.

Kalp krizinin belirtilerini bilmek tıbbi destek alma ihtiyacı hissetmek açısından önem taşır. Çoğu kalp krizi yavaş yavaş etkisini gösterir. Kalp krizi belirtilerini bilen kişiler zamanında destek alarak ciddi sonuçlarla karşılaşma ihtimallerini azaltabilirler.

Göğüs, Baş, Çene ve Diş Ağrısı

Göğüs ağrısı kalp krizinin en sık rastlanan belirtisidir. Göğüste baskı, sıkışma ve ağrı gibi varyasyonlarla kalp krizi belirtileri ortaya çıkabilir. Ancak her kalp krizinde göğüs ağrısı yaşanacak gibi bir genelleme yapılamaz.  Ağrılar; kolda, başta, çenede ve dişlerde de ortaya çıkabilir. Her iki kola, başa ve sırta vuran ağrılar da kalp krizinin önemli işaretleri olarak kabul edilmektedir.

Nefes Almada Zorlanma

Nefes almada sıkıntı yaşanması ve baskı hissi kalp krizinin sık görülen belirtileri arasında yer alır. “Dispne” olarak da bilinen nefes darlığı kalp krizinden önce veya kalp krizi sırasında gözlenebilir. Tek başına görülebilen bu belirtiye diğer kalp krizi belirtileri eşlik edebilir.

Mide Bulantısı

Mide bulantısı ve mide hassasiyeti genellikle kadınlarda görülen kalp krizi belirtileri arasında gösterilir. Mide bulantısına eşlik eden hazımsızlık problemi, kusma ve mide gazı gibi şikayetler de kalp krizi habercisi olabilir.

Üst Karın Bölgesindeki Şikayetler

Bazen kalp krizi ağrısı mide ağrısı olarak tanımlanır. Midede ağırlık, karın ağrısı gibi şikayetlerin sürekliliği kalp krizinin işareti olabilir.

Hazımsızlık ve Mide Ekşimesi

Mide ekşimesi ve hazımsızlık gibi şikayetlerle tıbbi destek alan kişilerin bir kısmında kalp krizi yaşandığı tespit edilmiştir. Her ne kadar göğüste ağrı kadar yaygın olmasa da mide ekşimesi ve hazımsızlık şikayetleri de kalp krizi belirtileri arasında yer alır.

Kol Ağrısı

Genellikle sol kolda olan ağrı; diğer kola da yayılma eğilimindeyse ve omuzları da etkiliyorsa kalp krizi belirtisi olarak düşünülebilir. Bazı hastalarda ağrı uyuşma ile birlikte görülür ve parmak uçlarına kadar etkisini hissettirir. Zaman zaman kolu ve omuzları etkisi altına alan ağrı, sırta yayılabilir.

Keyifsizlik

Keyifsizlik ucu açık bir tanımlamadır. Yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi, huzursuzluk ve panik atak gibi şikayetlerin yaşanması kalp krizine işaret edebilir.

Terleme

Genellikle kalp krizi geçiren kişiler eş zamanlı olarak terleme problemi yaşarlar. “Soğuk soğuk terleme” olarak ifade edilen bu belirti çoğunlukla erkek hastalarda görülür.

Erkeklerde Kalp Krizi Belirtileri

Kalp krizi belirtileri kadınlarda ve erkeklerde farklı şekillerde başlayıp sürebilir. Erkeklerde en sık görülen kalp krizinin belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Göğüs ağrısı
  • Göğüste baskı ve sıkışma hissi
  • Midede, omuzlarda, kolda, sırtta, çenede ve hatta dişlerde ağrı
  • Nefes darlığı
  • Öksürme
  • Keyifsizlik
  • Soğuk terleme

Kadınlarda Kalp Krizi Belirtileri

Kalp krizinin yalnızca erkekleri etkileyen bir sağlık sorunu olduğu yönünde yaygın bir yanlış inanış vardır. Kadınlar özellikle menopoz dönemine girdikten sonra kalp krizi riskine açık olurlar. 40 yaş ve üzerindeki kadınların az sonra sıralanacak belirtilere dikkat etmesi bu nedenle önem taşır.

Kadınlarda kalp krizinin belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Göğüs ağrısı ve göğüste sıkışma hissi (Bu belirti tüm kalp krizlerinde yaşanmaz)
  • Kol, boyun, çene, mide ve sırt bölgelerinden tüm vücuda yayılan ağrılar
  • Bayılma hissi
  • Mide bulantısı ve mide ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Stres artışı ve stres artışına bağlı terleme
  • Aşırı yorgunluk

Kalp Krizi Nedenleri

Kalp krizinin nedenleri kişinin müdahale edebileceği ve müdahale edemeyeceği nedenler olarak iki ayrı grupta değerlendirilebilir.

Yaşın ilerlemesi, etnik köken, aile öyküsü ve cinsiyet gibi unsurlar kişinin kontrolünde olmayan kalp krizi nedenleri arasında gösterilebilir. Ancak kalp krizi nedenleri genel olarak engellenebilir nitelik taşımaktadır. Kalp krizine neden olan risk faktörleri kişinin hayat tarzını değiştirmesiyle azaltılabilir.

Kalp krizinin temel sebebi kalbe ulaşan ve kalbi besleyen kan damarlarının işlevini kaybedip tıkanmasıdır. Kalp krizi nedenleri olarak sayılan unsurlar kalp damarlarında tıkanıklığa yol açan faktörlerdir. Diğer bir deyişle; kalp krizi ve “koroner arter hastalığı” nedenleri benzerlik gösterir.

Kalp damarlarında tıkanıklık oluşmasına yol açan nedenler şu şekilde sıralanabilir:

  • Sigara Tüketimi:Sigara tüketimi, kandaki oksijen oranını azaltır ve kan damarlarının duvarlarının yapısal değişime uğrayıp daralmasına neden olur. Kan damarlarının sertleşmesinde de rol oynayan sigara tüketiminin bırakılması kalp krizine yakalanma riskini azaltır.
  • Yüksek Kolesterol: Kolesterol yüksekliği damarların iç çeperinde plak oluşumunu arttırır. Damarların içerisinde oluşan plaklar zaman içerisinde birikmeye devam ederek kan damarlarının tıkanmasına yol açabilir.
  • Yüksek Tansiyon: Kan basıncının gereğinden fazla olması durumu genellikle hastanın kendisi tarafından anlaşılmayabilir. Ancak tansiyonun yüksek olması ve bu durum için tedavi uygulanmaması damarların gereğinden fazla zorlanmasına yol açar. Zaman içerisinde damarlar fonksiyonlarını kaybederler ve yüksek tansiyon hastaları kalp krizine yakalanabilir.
  • Diyabet: Şeker hastalığı damar duvarlarının elastikiyetini azaltır, damar iç yüzeylerine hasar verir ve kanda pıhtılaşmayı arttırır. Hareketsiz yaşam ile birleşen diyabet hastalığı etkileri kalp krizinin en çok görülen nedenleri arasında yer alır.
  • İlerleyen Yaş: Sadece yaşlı kişilerde görülmese de; görülme sıklığının yaş ilerlemesiyle birlikte artış gösterdiği bilinmektedir. İlerleyen yaş damar sağlığını geriletip damarlarda kireçlenme ve daralma oluşumuna yol açarak kalp krizini tetikleyebilir.
  • Obezite: Birçok hastalığın sebebi ve aynı zamanda sonucu olan obezite; kalp krizinin en sık görülen nedenleri arasında yer alır. Obezite ve hareketsizlik damarların işlevini kaybetmesine, damar sertliğine ve damar çeperlerinde plak oluşuma yol açarak kalp krizine neden olabilir.
  • Stres: Uzun süreli strese maruz kalınması zaman içerisinde kan basıncındaki farklılaşmalarla birlikte damar sertleşmesine yol açabilir. Stresin tek başına bile etkisi varken; kişilerin stresle başa çıkma yöntemleri de (sigara, yemek yeme, alkol tüketimi) kalp krizinin riskini çoğaltabilir.

Kalp Krizi Tedavisi

Kalp krizi belirtileri gözlemlenen kişilerin acil tıbbi destek almaları gerekir. Kalp krizinin teşhisi için kan testleri, EKG, ekokardiyografi gibi tetkik yöntemlerine başvurulur. Aynı zamanda “Ağrılar ne zaman başladı, nefes almada zorluk yaşandı mı, soğuk terleme görüldü mü, dinlenince göğüs ağrısı geçti mi?” gibi sorularla hastalık öyküsü hakkında detaylı bilgi edinilir.

Tetkikler sonucunda kişinin kalp krizi geçirdiği tespit edilirse kalp krizi tedavisi süreci zaman kaybedilmeden başlatılır. Kalp krizi tedavisinde ilaçlar ve cerrahi müdahalelere başvurulabilir.

Kalp Krizinin İlaçla Tedavisi

Kan pıhtısını yok etmek ve yeniden oluşumunu önlemek için uygulanan ilaç tedavisi, kalp krizi gerçekleştikten kısa süre sonra başlatılmalıdır. İlaç kullanımı geciktirilirse, pıhtının yol açtığı hasarlar geri döndürülemez şekilde artabilir. Kan sulandırıcı ve damar genişletici etkisi olan ilaçlar bu süreçte hastaya verilir.

Kalp Krizinin Cerrahi Tedavisi

 Tıkanan damarın açılmasına yönelik cerrahi müdahalelere de kalp krizinin tedavisi kapsamında yer verilir. Balon anjiyoplasti ile daralma meydana gelen damara girilir, tıkanma noktasında balon kontrollü olarak çıkarılarak tıkanmanın açılması amaçlanır.

Balon anjiyoplasti işlemi ile damarda yeterli bir açılma sağlanamadığı durumlarda ya da damar içerisinde çatlama veya yırtılma gibi hasarlar oluştuğunda damar içerisine stent yerleştirilir. Bu tedavi yöntemleri  uygulandığında büyük çoğunlukla başarı sağlanır. Ancak zaman zaman bypass ameliyatına da başvurulması gerekebilir.

Kalp krizi tedavisini sadece uzmanların yaptıkları müdahalelere indirgemek doğru olmaz. Kalp krizi tedavisi bir süreç olarak düşünülmeli ve hastaların kalp damar sağlığını iyileştirmek adına hayat tarzlarını değiştirmeleri gerekir.

Kalp krizine neden olan temel unsurun belirlenmesi ve tedavinin kapsamının bu doğrultuda genişletilmesi gerekebilir. Aynı zamanda hastaların sigara kullanımını bırakması, beslenmelerine dikkat etmesi, kilo sorunları varsa diyet yapması, daha hareketli bir hayat benimsemesi ve stresten mümkün olduğunca uzak durması kalp krizi tekrarlama ihtimalini azaltacaktır.

Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Kardiyoloji, Kalp Damar Cerrahisi, Acil Tıp

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here