Boşaltım yapılmasında güçlük ve bağırsak hareketlerinde yavaşlama ile karakterize olan kabızlık sanılanın aksine uzun süre dışkılayamama sorunundan ibaret bir sağlık problemi değildir. Kabızlık, haftada üç kereden az tuvalete çıkmak, boşaltım sırasında zorluk çekmek ve dışkının kıvamındaki sertlik gibi kriterlerin varlığına bağlıdır. Bu üç kriterden ikisi ile ilgili sorun yaşayan kişilerin kabızlık sorununu yaşadıkları belirtilebilir.

Kabızlık hayat kalitesini azaltan bir sağlık problemidir. Genellikle yanlış beslenme ya da sıvı tüketiminin yeterli olmamasından kaynaklı ortaya çıkar ve “Kabızlığa ne iyi gelir?”, “Kabızlık nasıl geçer? gibi soruların yanıtları önem kazanır. Nedeni tespit edildiği takdirde en doğru kabızlık tedavisi süreçleri uygulanabilir. Böylece kişi günlük hayatına geri dönebilir ve  şikayetlerinden kurtulabilir.

Kabızlık için herhangi bir önlem alınmadığında ya da tedavi uygulanmadığında da bu sorunun üstesinden gelinmesi mümkündür. Ancak tekrarlayan ve kronikleşen kabızlık, tedavi seçeneklerine başvurulasını gerektirebilir.

Kabızlık tedavisi kapsamında kabızlığa iyi gelen meyveler, bitkiler ve kabızlığa yiyecekler tüketilmesi gerekebilir. Ek önlem olarak daha hareketli bir hayata geçiş yapılması ve ilaç kullanılması da tedavi sürecinin bir parçası haline getirilebilir.

Tedavi edilmeyen kabızlık problemi rektal kanamalara, hemoroit oluşumuna ve dışkı kaynaklı sıkışmalara yol açabilir.

Kabızlık Nedir?


Haftada üç veya daha az tuvalete çıkılması, boşaltım sırasında zorlanılması ve dışkıda sertlik görülmesi şikayetleriyle kendini gösteren kabızlık; bağırsak hareketlerinde yavaşlama ve su tutulumu sonucu ortaya çıkan bir sağlık sorunudur.

Kabızlık genellikle kadınlarda sıklıkla rastlanılan bir sindirim problemi olarak kabul edilir. Mide ağrısı, mide krampları, karın ağrısı, şişkinlik hissi ve iştah azalması gibi belirtileri yaşayan kişilerin hayat kaliteleri azalır. Dışkılama da zorluk ile karakterize olan rahatsızlık genellikle hayat tarzından kaynaklı nedenlerle ortaya çıkar.

Kabızlık şikayeti yaşayanlar kabızlığa iyi gelen şeyler yaparak bu sorunun üstesinden gelmeye çalışırlar. Çoğunlukla olumlu sonuçlar alınsa da bazı durumlarda rektal ağrı oluşumu, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli karın ağrısı gibi kabızlık belirtileri görülme sıklığının artması ya da belirtilerin uzun süre devam etmesi gibi durumlarda tedavisi için uzman doktorlara başvurulması gerekir.

Kabızlık Neden Olur?


Kabızlığa neden olabilen birçok unsur olduğu bilinir. En sık görülen nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Lif içeren besinlerin yeterince tüketilmemesi: Beslenme programlarına lif içeren meyve ve sebzeleri dahil etmeyen kişiler sıklıkla kabızlık problemi yaşarlar. Besinler içerisinde yer alan lifler bağırsak hareketlerini hızlandırarak kabızlık giderici özelliğe sahiptir. Bu nedenle günlük beslenme düzenine mutlaka dahil edilmelidir.
  • Fiziksel hareketsizlik: Hareket düzeyi düşük olan kişilerde kabızlık problemi oluşma ihtimali daha fazladır. Özellikle orta yaşı geçkin kişiler çok az hareket ediyorlarsa kabızlığa bağlı sağlık sorunları yaşayabilirler. Hareketsizlik ve kabızlık arasındaki kesin ilişki henüz keşfedilememiştir ancak uzmanlar hareket etmenin metabolizmayı hızlandırıcı etkisinin kabızlığı önlediğini düşünmektedir.
  • Kullanılan ilaçlar: Ağrı kesicilerin, antidepresanların ve antikonvülsanların kabızlık riskini arttırdığı bilinmektedir.
  • Bağırsak hastalıkları: Huzursuz bağırsak sendromu olan kişilerin daha sık kabız oldukları bilinmektedir.
  • Hamilelik: Hamilelik vücutta hormonal değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Bebeğin büyümesine bağlı olarak rahimin bağırsaklara baskı yapması da kabızlık şikayetlerini arttırır.
    Buradan hamilelikte kabızlık yazımıza ulaşabilirsiniz.
  • Yaşlanma: Kabızlığın ilerleyen yaşla birlikte görülme sıklığı artan bir sağlık problemi olduğu bilinmektedir. Hareket düzeyinin azalması,  metabolizma hızının yavaşlaması ve aynı zamanda sindirim sistemindeki organların kaslarının zayıflaması kabızlığa yol açabilir.
  • Rutinde değişiklikler yaşanması: Seyahat eden ve normal düzeni değişen kişilerde kabızlık oluşumu oldukça normal karşılanır. Bu değişim sindirim sisteminin çalışmasını etkiler, tüketilen yiyeceklerin farklılaşması da alışılan tuvalet saatlerini değiştirerek tuvalete çıkma sorununa neden olur.
  • Yeterince su içmemek: Su içmek kabızlık riskini azaltır. Hali hazırda kabızlık sorunu yaşayan kişilerin su içmesi kabızlığa kesin çözüm olmasa da düzenli su içmenin kabızlığı önleyebileceği bilinmektedir. Gün içerisinde tüketilen maden suları ve kafein içeren içecekler vücuttaki su miktarını azaltır ve sorunun neden olur. Aynı zamanda alkollü içeceklerin de rahatsızlığı tetiklediği bilinmektedir.

Tüm bu nedenlerin haricinde; rektum hastalıklarının, nörolojik bozuklukların, hormonal dengesizliklerin, sistemik hastalıkların, kanser türlerinin ve ihtiyaç halinde tuvalete gitmenin ertelenmesi gibi unsurların da kabızlığa neden olabileceği unutulmamalıdır.

Kabızlık sorununun ardında ciddi sağlık problemlerinin yatabileceği ve belirtilerinin sıklaşması halinde uzman doktorlara başvurulması gerektiği göz ardı edilmemelidir.

Hamilelikte Kabızlık


Hamilelik sürecindeki kadınların en büyük sıkıntılarından biri de kabızlıktır. Bebeğin gelişiminin ilerlemesi ve bağırsaklara yaptığı baskı sonucu anne adayları “kabızlık nasıl geçer?”, “kabızlık için ne yapmalı?” gibi soruların yanıtlarını aramaya başlarlar.

Hem hareket düzeyinin azalması hem hormonların değişmesi hem de bebeğin bağırsaklara baskı yapması sonucu yaşanan kabızlık problemi ile başa çıkmak için anne adaylarının beslenmelerinde bol lif içeren besinlere yer vermesi ve su tüketimi miktarını arttırmaları gerekir.

Sağlık durumlarına uygun egzersizler yaparak da hamilelikte kabızlık sorununun üstesinden gelebilirler.

» Hamilelikte kabızlık yazımız

Bebeklerde Kabızlık


Bebekler anne sütüne ek olarak yeni gıdalarla tanıştıkları dönemde sıklıkla dışkılama sorunu ile yüzleşebilirler. Ağrı çekmelerine, huysuzlanmalarına ve ağlama nöbetlerine girmelerine yol açabilen bu sorun; ebeveynleri endişelendirir.

Aslına bakılırsa bebeklerde kabızlık görülmesi oldukça normaldir ancak kabızlığın çok sık tekrar etmesi durumunda uzman doktorlara danışılması gerekir. Nedenleri belirlendikten sonra bebeklere özel tedaviye geçiş yapılabilir.

Bebekleri kabızlık problemi yaşayan ebeveynlerin çok endişelenmemesi ancak çok da ihmalkar davranmamaları tavsiye edilir.

» Buradan bebeklerde kabızlık konumuza ulaşabilirsiniz.

Kabızlık Tedavisi


Tedaviye başlanmadan önce kişinin problemi yaşamasının ardındaki nedenlerin tespit edilmesi gerekir. Sorunun çözümü kimi zaman basit hayat tarzı değişiklikleri yapılarak bulunabilirken; bazı hastalarda ilaç kullanılması gerekebilir.

  • Sorunun nedeni bağırsak hastalıkları ya da boşaltım mekanizmasını tıkayan sorunlarda cerrahi yöntemlere başvurulabilir.
  • Tedavi genel olarak hayat tarzının değiştirilmesi adına yapılan değişikliklerle sağlanır. Kişinin beslenme programı yeniden düzenlenir; hastadan içtiği su miktarını arttırması ve hareket düzeyini yükseltmesi istenir.
  • Kabızlık tedavisi kapsamında çok nadir de olsan laksatif yani tuvalete çıkmayı kolaylaştıran ilaçların kullanılması önerilir. Bu tarz ilaçların düzenli kullanılması bağırsak tembelliğine yol açabileceği için kesinlikle son çare olarak devreye sokulmaları tavsiye edilir.
    İlgili konumuz: Kabızlığa ne iyi gelir?

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here