Türk Anatomi ve Klinik Anatomi Derneği tarafından 24-31 Ekim tarihleri arası “Ulusal Anatomi Haftası” olarak değerlendiriliyor. Ulusal Anatomi Haftası kapsamında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlke Ali Gürses,  Türkiye’deki tıp eğitiminde en büyük sorunlardan birinin kadavra sıkıntısı olduğuna dikkat çekerek toplumu bedenini tıp eğitimine bağışlamaya çağırdı.

Konuyla ilgili İÜ İstanbul Tıp Fakültesi tarafından 2016 yılında yürütülen bir araştırmanın sonuçlarını da paylaşan Doç. Dr. Gürses, “52 tıp fakültesinin 6’sında kadavra ile eğitim yapılamıyor. Bu fakültelerin 4’ünde eğitim için insan iskeleti ve kemiği dahi kullanılamıyor. Eğitimde kadavra kullanabilen tıp fakültelerinde ise kadavra başına ortalama 70 öğrenci düşüyor. Oysa iyi bir tıp eğitimi için ideal sayı bir kadavraya 10 veya 15 öğrencidir. Bu ideali yakalayabilen sadece 5 tıp fakültesi var. Bu nedenle anatomi eğitimi daha çok maketler üzerinde gerçekleştiriliyor. Her yıl eğitim alan öğrenci sayısı da düşünülürse, bu kadavralar çok uzun bir süre kullanılmak zorunda kalınıyor” dedi.

ANATOMİ BİLMEYEN DOKTOR MUAYENE YAPAMAZ

“Tıp eğitimimizde herkesin bildiği ve ülkemizin tüm bireylerini etkileyen bir sorun bu. Kimsenin, hatta doktorların bile konuşmak istemediği bir sorun” diyen Doç. Dr. Gürses, “Kronikleşmiş, çok az kişinin bir çözüm aramak için çabaladığı, belki de tıp eğitiminin en temel ve ilk akla gelen problemi bu. İnsan kadavrası, anatomi eğitimi için vazgeçilmezdir. Sonuçta, bir doktor anatomi öğrenmeden hastasını muayene bile edemez. Ameliyat yapacak bir cerrahın veya film raporu yazacak bir radyoloji uzmanının hiç kadavra görmeden insan bedeni ile ilişkisini siz düşünün” dedi.

FAKÜLTELERİN SADECE YARISI BAĞIŞ KADAVRA KULLANABİLİYOR

Doç. Dr. Ali Gürses, bunu tam olarak anlamak için Türkiye’deki kadavra kaynakları hakkında bilgi sahibi olmanın yeterli olacağını söyledi. Doç. Dr. Gürses sözlerine şöyle devam etti: Güncel yasal düzenlemeler başlıca iki kadavra kaynağı sunuyor. Bunlardan birincisi kimsesiz veya yakınları tarafından sahiplenilmeyen kişilerin bedenleri. Bu bedenler ya hastanelerde vefat etmiş ya da bu hastanelerin morglarına getirilmiş kişilere ya da adli otopsi yapılmış ve savcılığın ileri kovuşturmaya gerek görmediği adli vakalara ait.

İkinci ve toplum tarafından daha az bilinen kaynak ise beden bağışı. Beden bağışı, 18 yaşını doldurmuş bir kişinin kendi bedenini, vefat ettikten sonra tıp eğitimi ve bilimsel araştırmalarda kullanılması amacıyla, hayattayken kendi rızası ile bağışlamasıdır. Akla gelen ilk soru; bu iki kaynağın Türkiye’de ne kadar yaygın olduğu. Kadavra kullanarak eğitim verebilen 46 tıp fakültesinin 39’u (yüzde 85’i) kimsesiz kadavra kullanabiliyor. Bağış kadavra kullanabilen fakülte sayısı ise 23, yani tüm fakültelerin yarısı.

KİMSESİZ KADAVRA TEMİNİ İKİ KAT ZOR

Kimsesiz kadavra kullanabilen tıp fakültelerinde en son kadavra temininin üzerinden geçen sürenin ortalama 6 yıl olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Gürses, “Bağış kadavra kullanabilenler için aynı süre ise ortalama 3 yıl. Daha yaygın bir kaynak olmasına rağmen kimsesiz kadavraların temin edilmesi en az iki kat daha zor. Kimsesiz kadavraların temininde karşılaşılan zorluklar, Türk Anatomi ve Klinik Anatomi Derneği’nin Nisan 2013’te hazırladığı ‘Türkiye’de Kadavra Sorunu ve Çözüm Önerileri’ başlıklı raporunda detaylı olarak açıklandı. Dernek, kadavra sıkıntısını çözmek ve insanların bedenlerini bağışlama konusunda farkındalıklarını arttırmak amacıyla 2012 yılında ‘Ulusal Beden Bağışı Kampanyası’nı başlattı. Bizim fakültemize yıllık beden bağışı başvurusu 2012 yılı öncesine göre ortalama 10 kat arttı. Ama yeterli değil. Beden bağışı düşüncesinin yaygınlaştırılması, konu hakkında insanların bilgilendirilmesi ve akıllarındaki soruların cevaplanması gerekli.

NÜFUS CÜZDANI İLE BAŞVURU YETERLİ

Ayrıca konuyla ilgili bilginin beden bağışına ilgi gösteren kişilerin kolayca ulaşabileceği bir şekilde, örneğin beden bağışı kabul eden tıp fakültelerinin veya bu fakültelerin anatomi anabilim dallarının internet sayfaları gibi kolay ulaşılabilir platformlarda paylaşılması lazım. Ama bugün resmi internet sitesinde beden bağışı hakkında bilgi sağlayan fakülte veya anabilim dalı sayısı sadece 9. Beden bağışı yapmak isteyen bireylerin, nüfus cüzdanları ile bir tıp fakültesinin anatomi anabilim dalına başvurmaları yeterli. Bu konuda anabilim dalları başvuru yapan kişilere yardımcı oluyor.

Ancak, bağış yapmayı düşünen kişiler, bu kararlarını aileleri ile mutlaka konuşmalı ve onları da bu sürece dâhil etmeli. Beden bağışı konusunda daha ayrıntılı bilgi almak isteyen kişiler İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı veya Türk Anatomi ve Klinik Anatomi Derneği internet sayfalarını inceleyebilirler” diyerek sözlerini noktaladı.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here